ไทยเร่งขยายการใช้โดรนเกษตร ลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต

ประเทศไทยเดินหน้าขยายการใช้โดรนเพื่อการเกษตร ผ่านศูนย์เรียนรู้และหลักสูตรฝึกอบรมเกษตรกร เพื่อช่วยลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต และพัฒนาทักษะด้านเกษตรอัจฉริยะ

โดรนกำลังกลายเป็นหนึ่งในเทคโนโลยีสำคัญที่เข้ามาเปลี่ยนโฉมภาคเกษตรไทย โดยช่วยให้เกษตรกรสำรวจพื้นที่เพาะปลูก วิเคราะห์ข้อมูล วางแผนการผลิต ตลอดจนใส่ปุ๋ยและใช้สารป้องกันกำจัดศัตรูพืชได้แม่นยำมากขึ้น

บทบาทที่เพิ่มขึ้นของเทคโนโลยีดังกล่าวยังสะท้อนการเปลี่ยนผ่านของภาคเกษตรไทยสู่เกษตรอัจฉริยะ เนื่องจากช่วยลดภาระแรงงาน ลดระยะเวลาการทำงาน และเพิ่มความแม่นยำในการบริหารจัดการแปลงเกษตร

ข้อมูลจากโครงการ “โดรนเกษตรปลอดภัย นครพนมโมเดล” ของบริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด หรือ บวท. แสดงให้เห็นศักยภาพของเทคโนโลยีนี้อย่างชัดเจน โดยแปลงสาธิตขนาด 22 ไร่ ซึ่งปลูกข้าวเหนียวพันธุ์ กข 22 ในอำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม พบว่าการใช้โดรนช่วยลดการใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวลงร้อยละ 52 ลดการใช้ปุ๋ยลงร้อยละ 25 และลดต้นทุนแรงงานลงร้อยละ 41

โครงการดังกล่าวยังช่วยเพิ่มผลผลิตเฉลี่ยเป็น 1,100 กิโลกรัมต่อไร่ หรือมากกว่าการทำนาแบบดั้งเดิม 250 กิโลกรัมต่อไร่ เมื่อหักต้นทุนแล้ว เกษตรกรมีรายได้เฉลี่ย 5,254 บาทต่อไร่ สูงกว่าการทำนาแบบเดิม 2,509 บาทต่อไร่

ขณะเดียวกัน การใช้โดรนเพื่อการเกษตรยังขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดย บวท. ระบุว่า การใช้งานโดรนเกษตรเพิ่มขึ้นมากกว่าร้อยละ 20 ต่อปี และปัจจุบันมีโดรนเพื่อการเกษตรใช้งานมากกว่า 200,000 เครื่องในพื้นที่นาข้าว สวนผลไม้ และพื้นที่เพาะปลูกอื่น ๆ

ศูนย์เรียนรู้โดรนหนุนเกษตรอัจฉริยะ

เพื่อส่งเสริมการใช้โดรนเกษตรในวงกว้าง สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ หรือ วช. ร่วมกับสมาคมกีฬาเครื่องบินจำลองและวิทยุบังคับ เปิดศูนย์เรียนรู้เทคโนโลยีโดรนในสถาบันอาชีวศึกษาหลายแห่ง

ศูนย์ที่เปิดในปี 2569 ได้แก่ วิทยาลัยการอาชีพเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา วิทยาลัยเทคนิคเชียงราย วิทยาลัยการอาชีพศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย และวิทยาลัยเทคนิคลำปาง

ศูนย์เหล่านี้ถูกออกแบบให้เป็นแหล่งเรียนรู้และฝึกอบรม ตั้งแต่การใช้งานเทคโนโลยีโดรนขั้นพื้นฐาน ไปจนถึงการพัฒนาและต่อยอดนวัตกรรมโดรนเพื่อการเกษตร

นอกจากนี้ ศูนย์เรียนรู้ดังกล่าวยังมุ่งสร้างโอกาสทางอาชีพใหม่ ยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรและประชาชนในพื้นที่ และเป็นต้นแบบสำหรับการขยายการพัฒนาเทคโนโลยีโดรนเกษตรในระดับภูมิภาค

หน่วยงานรัฐเร่งฝึกอบรมเกษตรกร

นอกจากศูนย์เรียนรู้โดรนเกษตรของ วช. แล้ว หลายหน่วยงานยังเดินหน้าส่งเสริมการใช้โดรน เพื่อช่วยให้ภาคเกษตรไทยก้าวทันยุคดิจิทัล

กรมส่งเสริมการเกษตรได้เปิดโครงการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “โดรนเพื่อการเกษตร” ที่แสนปาล์ม เทรนนิ่ง โฮม อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม

โครงการนี้เปิดโอกาสให้เกษตรกรเรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ครอบคลุมกฎหมายและการขออนุญาตใช้งานโดรน การดูแลรักษาอุปกรณ์ และการควบคุมโดรนอย่างถูกต้อง ปลอดภัย และรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม

การอบรมเปิดรับเกษตรกร 120 ราย แบ่งเป็น 4 รุ่น รุ่นละ 30 ราย โดยแต่ละรุ่นเข้าอบรมหลักสูตร 2 วัน ระหว่างวันที่ 24-31 พฤษภาคม 2569

“เราอยากให้เกษตรกรไทยก้าวทันเทคโนโลยี และสามารถนำความรู้ไปต่อยอดสร้างอาชีพ สร้างรายได้ รวมถึงเป็นผู้ให้บริการด้านการเกษตรในชุมชน” นางอัญชลี สุวจิตตานนท์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าว

ความเคลื่อนไหวล่าสุดสะท้อนว่าไทยกำลังผลักดันโดรนเพื่อการเกษตรพร้อมกันใน 3 ระดับ ได้แก่ ระดับไร่นาเพื่อเพิ่มผลผลิตและลดต้นทุน ระดับชุมชนและการศึกษาผ่านศูนย์เรียนรู้โดรน และระดับบุคลากรผ่านหลักสูตรฝึกอบรมผู้ควบคุมโดรนและนักบินโดรนเกษตรที่เชื่อมโยงกับมาตรฐานการบินพลเรือน

ความพยายามเหล่านี้อาจช่วยเปลี่ยนโดรนจากเครื่องมือเฉพาะทาง ให้กลายเป็นแรงขับเคลื่อนที่ใช้งานได้จริงสำหรับภาคเกษตรยุคใหม่ของไทย